İstanbul Tasarım Merkezi tarafından, Tokat Valiliğinin desteği ve Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi iş birliğiyle düzenlenen 6. Uluslararası İslam Sanatında Geometrik Desenler Çalıştayı, tarihi Yağıbasan Medresesi’nde gerçekleştirilen açılış programıyla başladı.
“Doğu ve Batı Arasında Geometrik Desenler” temasıyla düzenlenen çalıştayın açılışına Rektörümüz Prof. Dr. Fatih Yılmaz, Vali Yardımcıları Tekin Erdemir ve Abdullah Aslaner, Tokat Vakıflar Bölge Müdürü Sebahattin Erdoğan, İstanbul Tasarım Merkezi Koordinatörü Melek Ebrar Akpınar, Ensar Vakfı Genel Müdürü Hüseyin Kader, akademisyenler, sanatçılar, araştırmacılar ve çok sayıda davetli katıldı.
Rektörümüz Prof. Dr. Fatih Yılmaz, açılış programında yaptığı konuşmada Tokat’ın tarih boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış önemli bir kültür ve sanat şehri olduğunu belirterek, böylesine anlamlı bir çalıştayın Tokat’ın tarihi mekanlarında gerçekleştirilmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirdi.
Dünyanın Farklı Coğrafyalarından Uzmanlar Tokat’ta Buluşuyor
Uluslararası katılımcı profiliyle dikkat çeken çalıştaya Polonya, Özbekistan, ABD, İngiltere, Cezayir, Pakistan, Meksika ve Hindistan başta olmak üzere farklı ülkelerden akademisyen ve sanatçılar katılıyor.
Program kapsamında Prof. Dr. Miroslaw Majewski, Prof. Dr. Mehmet Hüsrev Subaşı, Prof. Dr. Adem Yücel, Doç. Dr. Shakhboz Mustafoev, Doç. Dr. İbrahim Çetin, Dr. Öğr. Üyesi Onur Şimşek, Dr. Öğr. Üyesi Emel Şener Boy ve Dr. Öğr. Üyesi Oğuzhan Kabalcı gibi akademisyen ve sanatçılar çeşitli sunum ve uygulamalı çalışmalarda yer alıyor.
Çalıştayın ilk gününde Prof. Dr. Mehmet Hüsrev Subaşı, “Tokat’ta Türk İslam Sanat ve Kültür Mirasımız” başlıklı sunumunu gerçekleştirirken, Doç. Dr. İbrahim Çetin “Tokat Gök Medrese Deseninin Dinamik Yazımlarla Yeniden İnşası”, Dr. Öğr. Üyesi Oğuzhan Kabalcı ise “Türk Halı Sanatında Geometrik Motif” başlıklı çalışmalarını katılımcılarla paylaştı.
Programda ayrıca İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa’dan Öğr. Gör. Özlem Özel Tuğal Türk kilim motifleri ve seramikler üzerine sunum gerçekleştirirken, Polonya’dan Prof. Dr. Miroslaw Majewski “Doğu ve Batı Arasındaki Geometrik Desenler” başlıklı sunumunu yaptı.
Tokat’ın tarihi yapıları açık hava dersliğine dönüşüyor
Çalıştayın öne çıkan yönlerinden birini, akademik sunumların Tokat’ın tarihi ve kültürel mirasıyla bütünleştirilmesi oluşturuyor.
Katılımcılar, program boyunca teorik sunumların yanı sıra Tokat ve çevresindeki tarihi yapıları yerinde inceleme fırsatı buluyor. Gök Medrese, Ali Tusi Türbesi, Tokat Ulu Cami, Mahmut Paşa Camii ve Ali Paşa Camii gibi tarihi yapılara gerçekleştirilecek teknik gezilerde, yapıların mimari özellikleri ve üzerlerinde bulunan geometrik desenler uzmanlar eşliğinde ele alınacak.
Çalıştay programının önemli duraklarından biri de Niksar olacak. Katılımcılar Niksar’daki Kırkkızlar Türbesi, Niksar Ulu Cami ve Yağıbasan Medresesini ziyaret ederken, Erbaa’da ise Silahtar Ömer Paşa Camiini inceleyecek.
Bu yönüyle çalıştay, Tokat’ın tarihi mekanlarını yalnızca ziyaret noktaları olmaktan çıkararak, geleneksel sanatların ve geometrik desenlerin yerinde incelendiği birer açık hava dersliği ve uygulama alanına dönüştürüyor.
Geleneksel Sanatlar Uygulamalı Atölyelerle Yaşatılacak
Çalıştayın 26-29 Eylül tarihleri arasındaki bölümünde geleneksel sanatların farklı alanlarına yönelik uygulamalı atölyeler gerçekleştirilecek.
Yağıbasan Medresesi’nde kasma ve hasba teknikleri, kündekari ve mukarnas üzerine çalışmalar yapılacak. Katılımcılar, geleneksel teknikleri alanında uzman isimlerden öğrenerek uygulama fırsatı bulacak.
Taşhan’da “Bakırda Geometri”, Gülbahar Hatun İmareti’nde topraktan pigment yapımı ile çini ve mozaik, Sümbül Baba Zaviyesi’nde ise İslami origami üzerine uygulamalı çalışmalar gerçekleştirilecek.
Programın ilerleyen günlerinde Cezayir’den Dr. Asmaa Mazoun, Pakistan’dan Mim. Eman Zainab, Meksika’dan Ricardo Andrés Hinojosa González, İngiltere’den Marzieh Kaviani ve Hindistan’dan Dr. Öğr. Üyesi Richa Raut farklı konu başlıklarında sunum ve atölye çalışmalarına katkı sağlayacak.
Tokat’ın Geometrik Desenleri Uluslararası Çalışmalara Konu Oluyor
Çalıştayın Tokat açısından önemli boyutlarından birini, kentin tarihi eserlerinde bulunan geometrik desenlerin farklı disiplinlerden uzmanlar tarafından incelenmesi oluşturuyor.
Özellikle Gök Medrese, Ali Tusi Türbesi ve Tokat’taki tarihi cami ve medreselerde bulunan motifler, sanat tarihi, mimarlık, geometri ve geleneksel sanatlar açısından değerlendiriliyor.
Bu kapsamda Prof. Dr. Miroslaw Majewski “Tokat’tan 12 Yaprak” başlıklı sunumuyla Tokat’taki geometrik desenleri ele alırken, Hindistan’dan Dr. Öğr. Üyesi Richa Raut ise Babür Hindistanı’ndaki Sufi türbeleri ile Tokat’taki Ali Tusi Türbesinde bulunan geometrik yapıların karşılaştırıldığı çalışmasını katılımcılarla paylaşacak.
Böylece Tokat’ın tarihi yapılarında yüzyıllardır varlığını sürdüren geometrik desenler, farklı coğrafyalardan gelen uzmanların bilgi ve deneyimleriyle yeniden ele alınarak uluslararası akademik ve sanatsal çalışmalara konu oluyor.
Doğu İle Batı Arasında Sanat ve Kültür Köprüsü
“Doğu ve Batı Arasında Geometrik Desenler” temasıyla gerçekleştirilen çalıştay, farklı medeniyetlerin ortak sanat ve kültür mirasında yer alan geometrik anlayışların karşılaştırılmasına da imkan sağlıyor.
İslam sanatında önemli bir yere sahip olan geometrik desenler; mimari, ahşap işçiliği, çini, halı ve kilim, mukarnas ve kündekari gibi çok sayıda geleneksel sanat alanında kendisini gösteriyor.
Çalıştay kapsamında farklı coğrafyalardaki bu ortak mirasın örnekleri ele alınırken, geleneksel üretim yöntemlerinin çağdaş uygulamalarla nasıl yeniden yorumlanabileceği de değerlendiriliyor.
Tokat’ın tarihi mekanlarını birer açık hava dersliği ve sanat atölyesine dönüştüren çalıştay; kentin yüzyıllara uzanan medeniyet birikimini uluslararası bilim ve sanat çevreleriyle buluştururken, geleneksel sanatların uygulamalı olarak yaşatılmasına ve gelecek kuşaklara aktarılmasına da katkı sunuyor.
